Language:

  • Улашинг: :

Чумолиларни қуриш техникаси рентген нурлари ёрдамида ўрганилди

Калифорния Технология Институти (Caltech) олимлари чумолилар қандай уяларини қуришини аниқладилар. Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, улар 7,5 метргача чуқурликда бутун ер ости "шаҳарларини" яратадилар, деб ёзади Proceedings of the National Academy of Sciences.

Олимлар чумолилар туннел қуришда қандай онгли равишда ҳаракат қилишини аниқлашга ҳаракат қилишди. Маълумки, уларнинг уяларида кенг тармоқли ўтиш жойлари ва ихтисослаштирилган уяларнинг кенг тизими - кичик чумолилар учун "болалар боғчалари", чиқиндиларни сақлаш жойлари ва бошқалар мавжуд.

Фото: Яндекс

Тажриба давомида олимлар чумолиларни тупроқ идишларига солиб, уларнинг ҳаракатини рентген аппарати ёрдамида кузатдилар. Маълум бўлишича, чумолилар қутининг ён томонларида туннел қазишни афзал кўришган, чунки у энг кам меҳнат талаб қилган ва иложи борича тўғри йўлни танлаган.

Олимлар чумолилар туннелларни физика қонунларига мувофиқ қуришини аниқладилар. Шундай қилиб, улар тупроқдаги энг бўшашган доналарни олиб ташлайдилар ва ўзига хос ҳимоя "камарини" яратадилар. Бу билан улар девор босимини пасайтиради ва қулаб тушишини олдини олади.

Аммо, тадқиқот муаллифлари таъкидлаганидек, чумолининг бу ҳаракатлари онгли равишда бажарилмайди, балки инстинктга бўйсунади. Уларнинг қўшимча қилишича, чумолилар уя қуриш технологияси одамларга мустаҳкам туннеллар қуришда самарали фойдаланиш имконини бериши мумкин экан.

Муҳаррир: Абдикулов Илёсбек